Sarılık nedir neden olur

0
sarılık
sarılık

Sarılık ,ölmüş alyuvarlardan (eritrositlerden) ayrışan he­moglobinin bir yıkım ürünü olan bilirübin boya maddesinin birikimiyle deri ve dokuların sararmasıdır. Hemolitik, obstrüktif (tıkanıklık) ve hepatik olmak üzere üç tip sarılık vardır.

1. Hemolitik sarılık: Dolaşımda çok sayıda alyuvar yıkımı sonucu oluşacak bilirübin karaciğer tarafından bağırsağa tü­müyle atılamaz. Fazla bilirübin dolaşıma katılınca deri ile do­kularda birikim olur.
2. Obstrüktif sarılık: Bu tip sarılıkta safra yollarının her­hangi bir nedenle tıkanıklığı sonucu (safra taşları, tümör vb.), safra bağırsağa atılacağı yerde tekrar kan dolaşımına katılır.
3. Hepatik sarılık: Bu tip sarılık, karaciğer hücrelerinin hastalanması ya da karaciğerin herhangi bir hastalığı sırasın­da karaciğer hücrelerinin şişmesi nedeniyle karaciğer içindeki küçük safra kanallarının tıkanması sonucu oluşur. Sarı hum­ma, fosfor, kloroform, karbon tetraklörür vb. zehirlenmelerin­de karaciğer hücreleri yıkıma uğrar ve bu hücrelerdeki bilirü­bin serbest kalarak dolaşıma katılır.
Burada söz konusu sarılık, yaygın sarılıktır. Herhangi bir sarılık vakasında öncelikle akut virüslü hepatiti düşünmek ge­rekir.

a) Bulaşıcı hepatit virüsü (Hepatit Sarılık) (Tip A,MS1) hastaların dışkısıy­la kirlenmiş maddelerin ağız yoluyla alınmasıyla bulaşır. Sağlık koşulları tam olmayan bölgelerde zaman zaman salgınlara yol açar. Kuluçka devri 1-7 haftadır.

b) Serum hepatiti virüsü (Tip B,MS2) kan nakli, aşı, en­jeksiyon, diş çekilmesi, dövme yaptırma, kan aldırma, hatta cinsel ilişkiyle bulaşır. Kuluçka devri 60-160 gündür.

Belirtileri: Hemolitik sarılıkta dışkının rengi koyu, idra­rın rengi normaldir. Obstrüktif sarılıkta, dışkının rengi kil ren­gine yakın sarılıktadır ve bilirübin proteine bağlı olmadığın­dan, böbrekler tarafından atıldığı için idrarın rengi koyudur.

Hepatik sarılıkta, iştahsızlık, bulantı, kusma, özellikle ka­raciğer bölgesini kapsayan gerginlik hissi ya da ağrı, yüksek ateş, baş ve eklem ağrıları ve çok seyrek olarak da döküntü şeklinde ortaya çıkan belirtiler vardır.

Süreci: Bütün sarılıklarda bilirübin birikimi nedeniyle deri ve dokuların rengi sarıdır. Hastalık ilerledikçe sarılığın rengi koyulaşır ve dışkının rengi açılır. Kandaki bilirübin miktarı giderek artar.

Tedavisi: Etken olan nedenin tedavisine yöneliktir. Tedavi­de genel olarak antibiyotik kullanılmaz ve diyetle dinlenmeye önem verilir. Hastaya alkol, kızarmış balık, baharlı ve yağlı yiyeceklerin dışında her şey verilebilir. Başlangıçta hasta iştah­sız olduğu için meyve suları, çorbalar, kompostolar, süt ve tü­revleri verilir. İştah düzeldiği zaman normal diyete geçilir. Özel bir dayanıksızlık olmadıkça yumurtanın verilmesinde bir sakınca yoktur. Hastalık tamamen iyileştikten sonra kızartma­lar yenebilir. Alkol, ancak hastalığın geçişinden itibaren altı ya da bir yıl sonra alınabilir. Yatak dinlenmesi mutlaka gerek­lidir. Hastalık seyrine göre dinlenme süresi kısaltılıp uzatılabi­lir. hastalıkuzarsa, hastaya, A, D, vitaminleri, kalsiyum glükonat verilmelidir. Safra kanallarındaki herhangi bir tıkanıklık ameliyatla giderilmelidir.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here